موسسه اسلامي زنان ايران

 سقط جنین یکی از قدیمی ترین ومذموم ترین شیوه های جلوگیری از تولدهای ناخواسته است
که در سراسر جهان صورت می گیرد و از جمله مسائلی است که در اکثر کشورهای جهان هنوز
بر سر آن بحث و مناقشه وجود دارد

در ایران نیز متاسفانه همراه با تحولات اقتصادی، اجتماعی چند دهه اخیر استفاده
ازسقط جنین های ارادی در کنار روشهای دیگر جلوگیری از بارداری به طور چشم گیری
افزایش یافته و سقط جنین به عنوان ابزار مکمل تنظیم خانواده در آمده است

به گزارش خبرنگار”زن فردا”؛سقط جنین یکی از پیامدهای روابط جنسی بدون برنامه ریزی
است که معمولاً زنان اولین قربانیان آن هستند. ارقام مرگ زنان در اثر سقط های غیر
بهداشتی بسیار بالاست. شیوع سقط جنین های ارادی میان زنان ایرانی حاکی از آن است که
می توان به این پدیده به عنوان مسأله ای اجتماعی نگریست که علی رغم تحریم و منع
قانونی و عرفی، زنان در برابر حاملگی های نا خواسته و بدون برنامه ریزی بدان مبادرت
می ورزند وپیامدهای آن نیز شامل حال زنان می شود

با توجه به اینکه سقط جنین ارادی آخرین وسیله پیشگیری ازبارداری ناخواسته است و
بیشترکشورها منجمله ایران به نحوی با حساسیت  اجتماعی و مذهبی و موانع قانونی همرا
ه می باشد از یک سو مورد تحریم و سکوت واقع شده و از سوی دیگر بر اساس داده ها و
اطلاعات غیر رسمی و یا پژوهشی از شیوع گسترده ای برخوردار است

در این میان موانع حقوقی و قانونی مانع از انجام بسیاری از این سقط های ارادی نمی
شود و زمانی که دچار حاملگی های ناخواسته شده اند متوسل کلینیک های حقوقی یا روشهای
غیر بهداشتی با صرف هزینه های بسیار می گردند که در این میان خطرات بسیاری را در
پیش رو خواهند داشت

طبق کار پایۀ عمل و اعلامیه پکن در چهارمین کنفرانس جهانی زن در ۱۹۹۴ پکن، زنان حق
برخورداری از بالاترین استاندارد قابل حصول سلامت جسمی و روانی را دارا می باشند

سلامت عبارتند از حالت بهزیست کامل جسمانی، روانی و اجتماعی و لذا صرفاً به عدم
بیماری یا معلولیت اطلاق نمی شود. روندی که زنان در پی روابط جنسی بی محافظ و فقدان
اطلاعات و خدمات کافی می گذارنند احتمال خطر آبستنی ناخواسته را افزایش می دهد و
اقدام به سقط جنین های ناایمن نیز افزایش می یابد

حقوق بشر مربوط به زنان در بر گیرندۀ حق آنها به کنترل و تصمیم گیری مسئولان راجع
به اموری است که به جنسیت شان و سلامت جنسی و زاد آوری، فارغ از اجبار، تبعیض و
خشونت مربوط می باشد

مناسبات برابرمیان زنان و مردان در امور روابط جنسی و زادآوری، از جمله احترام کامل
به حیثیت شخص، مستلزم احترام و رضایت متقابل و مسئولیت مشترک نسبت به رفتار جنسی و
پیآمد های آن است، و از طرفی سقط جنین های ناایمن جان شمارعظیمی از زنان را تهدید
می کند که نشانگر مسأله ای خطیر در بهداشت عمومی است(گزارش کارپایه و اعلامیه
پکن،۱۳۷۴

در نتیجه آگاهی زنان از خطرات سقط جنین که مادر را تهدید می کند و آشکار سازی
پیامدهای روحی و روانی و عکس العمل اجتماعی و خانوادگی نسبت به این پدیده مردان و
زنان را به سوی راههای سالمتر و بی خطر تر کنترل موالید و جلوگیری از حاملگی  های
ناخواسته سوق می دهد و این مسأله را روشن می سازد که حاملگی یک امر دو سویه است و
زنان تنها مسئول حاملگی های ناخواسته خود نیستند

سقط جنین که در بسیاری از کشورهای پیرامونی عملی غیرقانونی محسوب می‌شود اغلب در
مراکز غیر بهداشتی و توسط افراد غیر متخصص انجام شده و سالانه منجر به مرگ صدها
هزار زن باردار می‌شود. ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست

گزارش زن فردا می افزاید در حالی که آمار دقیقی از تعداد سقط جنین‌های غیرقانونی در
ایران در دست نیست آمار غیررسمی و اطلاعاتی که توسط مراکز بهداشتی منتشر شده خبر از
ابعاد هولناک این فاجعه می‌دهد.این آمار ظاهرا چنان تکان دهنده است که تدوین قانونی
برای تسهیل سقط جنین قانونی را به ضرورتی اجتناب ناپذیر تبدیل کرده‌اند

آمار سازمان بهداشت جهانی خبر از ۲۱۰ میلیون بارداری در سال می‌دهد که نزدیک به ۵۰
میلیون آن به سقط جنین منجر می‌شود. ظاهرا ۲۰ میلیون از این سقط‌ها غیرقانونی و
اغلب در شرایطی غیر بهداشتی انجام می‌شود. سهم کشورهای توسعه نیافته از این سقط های
غیر بهداشتی ۹۵ درصد است. برخی معتقدند ۳۰ درصد از سقط هایی که در ایران انجام
می‌شود غیرقانونی است که در موارد بسیاری به مرگ مادران می‌انجامد. این معضل بر
مسولان نیز پوشیده نیست

جهانبخش امینی، عضو کمیسیون بهداشتی مجلس معتقد است «انجام سقط جنین غیر قانونی در
مراکز غیر تخصصی و غیر بهداشتی موجب بروزعوارضی نظیر باقی ماندن جفت در بدن و
خونریزی مکرر، عفونت شدید، بی‌حالی، افت فشار خون، انتقال هپاتیت و ایدز به مادران
می‌شود که در برخی موارد منجر به مرگ آنان خواهد شد

در ایران نیز چون بسیاری از کشورهای پیرامونی، غیرقانونی بودن سقط جنین بارداریهای
ناخواسته را به معضل و خطری برای مادران تبدیل کرده است. آمار دقیقی از تعداد سقط
جنین‌های غیرقانونی در دست نیست. تنها آماری که جسته و گریخته منتشر می‌شود، آماری
تخمینی است یا آماری که می‌توان از صفحات روزنامه‌ها و مجله‌ها استخراج کرد

این اطلاعات حکایت از آن دارد که سالانه صدها زن جوان جان خود را بر اثر سقط جنین
در شرایط غیر بهداشتی از دست می‌دهند. در ایران سقط جنینی قانونی است که وجودش
سلامت مادر را به خطر بیندازد یا به تولد نوزادی معلول بینجامد

در حالی که تقریبا همه‌ی صاحب‌نظران بر این اعتقادند که مهمترین دلیل سقط جنین
بارداری ناخواسته است. در این میان سهم بارداری‌های قبل از ازدواج و در میان زنان
زیر ۲۳ سال رقمی چشمگیر است و هر روز بر بارداریهای ناخواسته‌ی دختران زیر شانزده
سال افزوده می‌شود

درباره راه‌های جلوگیری از سقط جنین غیرقانونی مسئولان نظرات گوناگونی دارند
جهانبخش امینی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس به خبرگزاری مهر می‌گوید «یکی از
راهکارهای آن در نظر گرفتن جریمه سنگین برای افراد دخیل در این عمل غیرقانونی و
خطرناک است

در مقابل، نه تنها بسیاری از متخصصان که برخی از نمایندگان مجلس نیز چاره را در
تسهیل قوانین می‌دانند. عابد فتاحی یکی از اعضای کمیسیون بهداشت مجلس بهمن ماه  ۸۳
در گفتگو با مهر با اشاره به این که «از میان تعداد سقط جنین غیر قانونی در دنیا به
طور متوسط ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار نفر از زنان باردار جان خود را از دست می دهند» ابراز
داشته که «هم اکنون برای سقط جنین مواردی نظیر تولد ناقص نوزادان و در خطر بودن جان
مادران در صورت تولد نوزاد، قوانین سختی در نظر گرفته شده است و اعضای مجلس به
دنبال آسان تر کردن این قوانین هستند تا از این طریق مشکلات مرگ و میر مادرانی که
شامل حال این قانون می‌شوند، پایان پذیرد

او معتقد است «متاسفانه سالانه بسیاری از زنان ایرانی بی‌رحمانه و به وسیله دست‌های
کثیف و  آلوده افراد غیر متخصص، داروهای غیر استاندارد و در مراکزی کاملا غیر
بهداشتی جان خود را از دست می‌دهند

عابد فتاحی در خصوص آمار سقط جنین در کشور می‌گوید «به علت اینکه  سقط جنین در
ایران قتل عمد محسوب می‌شود، هیچ کس در این مورد آماری ندارد اما متاسفانه سقط جنین
در کشور بشدت شایع شده است اما مردم از دادن اطلاع در این خصوص می‌ترسند

در مورد شرایط مجاز بودن سقط جنین میان علمای اسلام تفاوت نظرهای فاحشی وجود دارد و
همین مسئله قانونگذاری را برای نمایندگان مجلس دشوار کرده است. در حالی که موارد
اعلام شده از سوی پزشکی قانونی، قوه قضاییه و طرح سقط جنین مجلس، همه به بیماری و
خطر جانی برای مادر مربوط می‌شوند، در عمل ضرورت بخش بزرگی از سقط جنین‌ها به
بارداریهای ناخواسته و روابط پیش از ازدواج مربوط‌‌اند؛ روابطی که قانونا «نامشروع»
قلمداد و خود جرم محسوب می‌شوند

سقط جنین‌های غیرقانونی در حالی همچنان خطری برای زنان جوان باردار است که غیر
بهداشتی و خطرناک بودن سقط جنین فقط معضل مراکز مخفی نیست. به گفته‌ی یکی ازاعضای
کمیسیون بهداشت مجلس به خبرگزاری مهردر بهمن ۸۴،«بهداشت و درمان نه تنها در
بیمارستان‌های دولتی بلکه در بیمارستان‌های خصوصی نیز رعایت نمی‌شود

به گفته‌ی این نماینده «آمار دقیقی از تعداد سقط‌های انجام شده در  کشور وجود
ندارد، چرا که بیشتر عمل‌های سقط جنین در مراکز غیر قانونی و زیرزمینی  انجام
می‌شود.» او همچنین می‌افزاید «‌متاسفانه  به دلیل نبود قانونی جامع و مانع همه
ساله تعداد قابل توجهی از زنان با مراجعه به مراکز فاقد صلاحیت اقدام به سقط جنین
می‌کنند که اغلب موجب ایجاد عوارض جدی و حتی مرگ آنان می‌شود

اواخر سال گذشته نیروی انتظامی به دنبال شکایت مردی که همسرش ۴۸ ساعت پس از سقط
جنین فوت کرده بود زنی را دستگیر کرد که لااقل در شش سال گذشته ۴۲ جنین را به طور
غیرقانونی سقط کرده بوده. آیا همین خبر حکایت از ابعاد هولناک یک معضل اجتماعی
نمی‌دهد؟ در تهران و اغلب شهرهای بزرگ ایران یافتن داروهای سقط جنین و مراکزی که به
طور مخفی به این کار مشغولند مانند دست یافتن به هر چیز غیر قانونی دیگر کاری سهل و
ساده است و به اعتقاد بسیاری از کارشناسان همین امر خود نشانه‌ی وجود تقاضای بسیار
است

آمار غیررسمی خبر از مرگ دختران زیر ۱۶ سال بر اثر سقط جنین می‌دهد. این آمار نشان
می‌دهد که از هر ۱۰ دختر زیر ۱۶ سال که سقط جنین غیر قانوی می‌کنند، یک دختر
می‌میرد. لازم به ذکر است از هر ۱۰۰ سقط جنین غیر قانونی در ایران احتمالا  ۲۰ تا35 
درصد منجر به فوت می‌شود و این دختران بین سنین ۱۶ الی ۳۰ سالگی هستند

قانون فقط در زمانی که حیات مادران به خطر می‌افتد سقط جنین را مجاز می‌داند که آن
هم با تأیید پزشکان متخصص و پزشکی قانونی می‌باشد.  بقیه سقط‌جنین‌‌ها در ایران
زیرزمینی است و چون غیرقانونی است، غالباً به وسیله مراکز غیرحرفه‌ای و غیربهداشتی
انجام می‌شود که حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد منجر به سقط موفق می‌شود

سقط جنین غالباً در اثر ارتباط نامشروع انجام می‌شود و  معضلات اجتماعی همیشه
زنجیروار به هم متصلند. بیکاری، فقر و اعتیاد زمینه‌های فحشا را ایجاد می‌کند و همه
اینها علت و معلول در کنار هم هستند که صرفاً با وضع قوانین نمی‌توان با این مشکلات
مبارزه کرد. تا زمانی که فقر و اعتیاد است و مردم از نظر مالی مشکل دارند، این
مشکلات هم وجود دارد. این وظیفه همه دست‌اندرکاران نظام است که درصدد رفع این معضل
باشند

اصل سه قانون اساسی، تکالیفی برای دولت وضع کرده که از جمله موارد، ایجاد محیط
مساعد برای رشد فضائل اخلاقی براساس ایمان و تقوی و مبارزه با کلیه مسائل فساد و
تباهی است. هرچند که اقداماتی دراین زمینه انجام شده اما این اقدامات کافی نبوده و
همین مورد یکی از عوامل ازدیاد گسترش روابط نامشروع است که دولت باید اقداماتی را
انجام دهد تا این زمینه‌‌ها از بین برود

محیط مناسب زمانی ایجاد می‌شود که همه افراد از حقوق خود در قانون اساسی اطلاع
داشته باشند و این حقوق شامل حق داشتن مسکن، شغل و تحصیل است. اگر حقوق اولیه افراد
تأمین شود، جامعه به سوی ناهنجاری‌های اجتماعی گرایش پیدا نمی‌کند. جامعه‌ای که در
آن ناهنجاری‌‌ها به وجود می‌آید بیمارو آسیب‌پذیر است

اگرچه سازمان پزشکی قانونی کشور در دی ماه ۱۳۸۰، سقط جنین را در ۵۱ مورد مجاز اعلام
کرده است اما آمار ها نشان دهنده سیر صعودی سقط جنین غیرقانونی در ایران است و این
معضل موجب به وجود آمدن باندهای متعدد غیرقانونی در کشور شده است هر روز بر تعداد
گزارش‌های مردمی از وجود زیزمین‌های مخوف و غیرقانونی سقط جنین افزوده می‌شود

دکتر حسین ملک‌افضلی، در سال ۱۳۸۲ درمورد آمار سقط جنین در کشور گفت: با توجه به
غیرقانونی بودن سقط جنین در کشور نمی‌توان آمار کامل و صحیح ارائه کرد. براساس آمار
بیشترین زنانی که به سقط جنین دست می‌زنند، ۲۳ ساله هستند و این به خاطر روابط
ممنوعه قبل از ازدواج صورت می‌گیرد یا این که در دوران نامزدی باردار شده‌اند.
استفاده از آمپول‌های سقط جنین، حاملگی خارج از رحم را از بین نمی‌برد و گاه جنین
به صورت مرده در درون شکم باقی می‌ماند که خود باعث بروز بیماری تحت عنوان
«بچه‌خوره» می‌شود. در این مرض شخص دچار خونریزی شدید می‌شود و چون افراد
درخواست‌کننده نسبت به استفاده از این آمپول‌‌ها تخصصی ندارند، گمان می‌کنند که
حاملگی از بین رفته است و همین مشکلات بعدی را برای زنان سبب می‌شود

مسئولان باید تدابیری بیاندیشند تا زنان دائم تحت فشار و استرس این نوع فشارهای
اجتماعی نباشند،سقط جنین یک بیراهه است که به ناکجا آباد ختم می شود

منبع:سایت فردا